De Borinage heeft haar imago tegen, nochtans loont een bezoek meer dan de moeite. In deze busrit doorkruisen we de regio zigzaggend tussen donkere bladzijden van de mijngeschiedenis, Italiaanse migratie, vroege industriële archeologie, engelen van de Grote Oorlog, indrukwekkende begraafplaatsen en  een verloren gelopen schilder. Onverwacht is ook het vele groen tussen de dorpen en de terrils, heuvels die getuigen van een ver verleden.

 
IMG_4488.JPG

CUESMES - Vincent Van Gogh

In oktober 1880 is het Borinage-avontuur van Vincent Van Gogh reeds ten einde, het heeft een goeie twintig maanden geduurd. Als protestants predikant is hij glansrijk gebuisd. Op zijn borstbeeld (van Zadkine) in Wasmes staat gebeiteld: ‘D’ici part Vincent Van Gogh à la recherche du soleil et de soi-même.’ 


Een hommage aan Vincent Van Gogh die hier in de Borinage zijn keuze maakte: van predikant in de mijn naar schilder van het licht.

FLENU: Musée vivant de la Mine

Dit is het hoogste punt van het zwarte land, le Borinage. Hier staat nog uitzonderlijke industriële archeologie overeind dankzij herbestemming als manège. Hier kan je nog een terril beklimmen voor een weids uitzicht. Hier zijn te midden van het groen nog meerdere ‘dalles’, afsluitstenen van gesloten mijnschachten, te zien.

 
IMG_4406_Lijncorrectiebw.jpg

QUAREGNON: O sole mio!

Stap het modernistische stadhuis (1932) binnen en bewonder de decoratie, een ware hommage aan de mijnwerkers. En bewonder op zaterdagen de Gina Lollobrigidas en Claudia Cardinales die hier in trouwjurk eeuwige geloften afleggen. Dit is de meest noordelijke stad van Italië. Op de Grand Place staat een eenzame kerktoren, de rest is gesloopt vanwege instortingsgevaar vanwege de ondergrond, een Gruyère-kaas van mijngangen. 

 
IMG_4439bw.jpg

HORNU: le Grand Hornu

Design is hier in de mode. Ooit was het anders. Vlak voor de ingang van deze unieke historische site liggen twee ‘dalles’ op de plek waar decennia geleden nog mijnschachten – belfleurs – stonden. De eerste concessies om kolen te delven dateren al van midden achttiende eeuw. In 1822 werden hier 440 werkmanshuisjes gebouwd, tientallen jaren eerder dan La Familistère in Guise. Centraal op het binnenplein staat le patron, Monsieur Henri Degorge. 

 
IMG_3368bw.jpg

WASMES: Place Saint-Pierre

De bekende film ‘Misère au Borinage’ van Joris Ivens en Henri Storck heeft alles te maken met Wasmes. In 1932 legt een maandenlange staking alle koolputten lam. De reden: een loonsverlaging afgekondigd door de mijnbazen. Bittere armoede, brandstichtingen, een dode, … zijn het resultaat. In 1936 volgt een overwinning: de eerste week congé payé wordt afgedwongen door de mijnwerkers. 

 
IMG_4467bw.jpg

DOUR: Maison du Peuple

Dour werd wereldberoemd, recent, door een festival. Wie de festivalweide verlaat, ongeacht zijn/haar toestand, wordt snel ontnuchterd. Dit is hartje mijnstreek. Hier werden al kolen gedolven vanaf midden achttiende eeuw. Het mijngas – le grisou -  sloeg in de mijngangen bij herhaling geluidloos toe om telkens vele slachtoffers te maken. Maar vergeet al die miserie, kom en drink een pint aan het mooiste art-deco café van de streek.

 
IMG_4549bw.jpg

FRAMERIES: cimétière

Mons is vlakbij in afstand, maar er is een wereld van verschil tussen Mons en Le Borinage. Maroille, wiens graf zich hier op een centrale plaats bevindt, schreef na het bloedbad van het algemeen stemrecht: ‘Entre Mons et le Borinage, il y a désormais une barrière de sang’. Maar dat is lang verleden tijd. 

 
IMG_3224bw.jpg

SAINT-SYMPHORIEN: een mirakel

Elke oorlog, elke grote miserie, heeft nood aan helden en legendes. Bij het begin van de Grote Oorlog zitten Britse jongens als ratten in de val in het centrum van Mons. Tegen het Duitse tankgeweld en andere modern moordtuig staan deze ‘lads’ machteloos. Hier op deze begraafplaats rusten Engelse èn Duitse soldaten in peace.